ارائه راهکارهای نوین تأمین مالی برای توسعه دانش‌بنیان‌های صنعت سلامت

به گزارش پایگاه خبری اکونوآوری، این رویداد با ابتکار انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت استان تهران و با محوریت کمیسیون‌های بازار پول و سرمایه و اقتصاد سلامت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران و با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری برگزار شد و جمعی از مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان صنعت سلامت، نمایندگان نهادهای مالی و سرمایه‌گذاری و مدیران دستگاه‌های مرتبط با حوزه تأمین مالی در آن حضور داشتند.

این نشست تخصصی با رویکردی عملیاتی، به دنبال ایجاد ارتباط مستقیم میان صنعت سلامت و نهادهای تأمین مالی و معرفی ابزارهایی بود که می‌توانند در تأمین سرمایه مورد نیاز برای توسعه فعالیت شرکت‌ها، اجرای طرح‌های توسعه‌ای، سرمایه در گردش و تجاری‌سازی محصولات مورد استفاده قرار گیرند. شرکت‌های فعال در حوزه‌های دارو، تجهیزات پزشکی، زیست‌فناوری و سایر بخش‌های سلامت‌محور از مخاطبان اصلی این رویداد بودند.

در این رویداد همچنین ظرفیت‌هایی برای مشاوره اختصاصی و گفت‌وگوهای تجاری میان فعالان صنعت و نهادهای مالی فراهم شد تا مدیران شرکت‌ها بتوانند نیازهای واقعی خود در حوزه تأمین مالی را مطرح و متناسب با نوع فعالیت، دارایی‌ها، طرح‌های توسعه و مرحله رشد کسب‌وکار خود، راهکارهای مناسب را بررسی کنند.

دو پنل تخصصی با عناوین «شیوه‌های نوین تأمین مالی در صنعت سلامت؛ تبیین راهکارهای بازار پول و سرمایه در خدمت صنعت سلامت» و «ابزارهای نوین تأمین مالی در صنعت سلامت؛ تشریح سازوکارهای حمایتی و ظرفیت‌های قانونی دانش‌بنیان» از بخش‌های اصلی این رویداد بود.

در پنل نخست، علیرضا کیانی، رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران، مصطفی قانعی، دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری‌های زیست و سلول‌های بنیادی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، علی بیگ‌زاده، مدیرعامل گروه مالی شهر و اصغر صمدی، رئیس اداره تأمین مالی بانک رفاه، به تشریح ظرفیت‌های بازار پول و سرمایه و راهکارهای تأمین مالی برای رفع چالش نقدینگی بنگاه‌های حوزه سلامت پرداختند.

پنل دوم با موضوع معرفی ابزارهای نوین تأمین مالی برای صنعت سلامت نیز با حضور حامد رفیعی، رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، امیر یونسیان، مدیرکل دفتر ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی و رئیس شبکه آزمایشگاهی کشور، فرشاد جان‌احمدی، مدیر امور اقتصادی و برنامه‌ریزی صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته و نمایندگان صندوق نوآوری و شکوفایی برگزار شد.

توسعه مدل‌های نوین تأمین مالی برای شرکت‌های دانش‌بنیان

حامد رفیعی، رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، در این پنل به تشریح مدل‌های نوین تأمین مالی و ظرفیت‌هایی پرداخت که می‌توانند مسیر دسترسی شرکت‌های دانش‌بنیان به منابع مالی را متنوع‌تر کنند.

رفیعی در ادامه با اشاره به ضرورت ایجاد مسیرهای پایدار برای تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان، اظهار کرد: طراحی مدل‌های جدید تأمین مالی با این هدف دنبال می‌شود که میان ظرفیت‌های بخش خصوصی، شبکه بانکی، صندوق‌های حمایتی و سایر نهادهای مالی هم‌افزایی ایجاد شود.

به گفته وی، ساختار موجود تأمین مالی در کشور به‌طور کامل با ویژگی‌های اقتصاد دانش‌بنیان و حتی برخی نیازهای اقتصاد تولیدی متناسب نیست و از این رو باید ابزارهایی متناسب با ماهیت و نیاز شرکت‌های فناور طراحی و فعال شود.

رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری معاونت علمی، یکی از محورهای مهم این رویکرد را ایجاد منابع مالی پایدار در کنار حمایت‌های موجود دانست و گفت: هدف این است که تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان از یک مسیر محدود و وابسته به یک نهاد، به یک نظام چندلایه و متنوع تبدیل شود؛ به‌گونه‌ای که ظرفیت بخش خصوصی، بانک‌ها، صندوق نوآوری و شکوفایی و ابزارهای بازار سرمایه در کنار یکدیگر قرار گیرند.

وی همچنین به توسعه «اوراق توسعه فناوری» به‌عنوان یکی از ابزارهای جدید تأمین مالی اشاره کرد و افزود: این ابزار می‌تواند امکان تأمین مالی میان‌مدت و بلندمدت طرح‌های فناورانه را فراهم کند و در کنار سایر ابزارهای مالی، بخشی از نیاز شرکت‌های دانش‌بنیان به منابع توسعه‌ای را پاسخ دهد. رفیعی بر این نکته تأکید کرده است که توسعه ابزارهای مالی باید به نحوی دنبال شود که منابع موجود را به سمت پروژه‌ها و شرکت‌های دارای ظرفیت رشد و توسعه هدایت کند.

رفیعی در بخش دیگری از سخنان خود، دارایی‌های نامشهود را یکی از ظرفیت‌های مهم مغفول‌مانده در تأمین مالی شرکت‌ها دانست و گفت بخش قابل توجهی از ارزش واقعی شرکت‌های دانش‌بنیان در دارایی‌هایی مانند مالکیت فکری، برند، نشان تجاری، نرم‌افزار، مجوزها و گواهینامه‌ها قرار دارد؛ با این حال این دارایی‌ها در گذشته در نظام سنتی وثیقه‌گذاری جایگاه متناسبی نداشتند.

وی با اشاره به تغییرات ایجادشده در مقررات وثیقه‌گذاری، عنوان کرد: بخشی از دارایی‌های نامشهود اکنون در چارچوب مقررات جدید قابلیت پذیرش به‌عنوان وثیقه را پیدا کرده‌اند و این موضوع می‌تواند یکی از موانع مهم شرکت‌های دانش‌بنیان برای دسترسی به منابع بانکی را کاهش دهد. به گفته رفیعی، ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود پیش‌تر نیز انجام می‌شد، اما نبود امکان استفاده از این دارایی‌ها در فرآیند وثیقه‌گذاری، مانع تبدیل ارزش ایجادشده به ظرفیت تأمین مالی بود.

رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری معاونت علمی همچنین از پیگیری سازوکارهای بیمه‌ای برای پوشش ریسک دارایی‌های نامشهود خبر داد و تأکید کرد: ایجاد پوشش بیمه‌ای برای این دارایی‌ها می‌تواند پذیرش آنها را در نظام تأمین مالی تسهیل کند. این رویکرد، در کنار ارزش‌گذاری رسمی و امکان توثیق دارایی‌های نامشهود، می‌توان زمینه شکل‌گیری ابزارهای جدیدی برای تأمین مالی شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان را فراهم کرد.

رفیعی همچنین بر تنوع‌بخشی به ابزارهای تأمین مالی تأکید کرد و از ظرفیت‌هایی مانند اوراق مالی، صندوق‌های تأمین مالی، شرکت‌های سهامی عام پروژه، ابزارهای مبتنی بر دارایی، قراردادهای بیمه‌ای و سازوکارهای جدیدی مانند توکن‌سازی به‌عنوان بخشی از مسیرهای قابل توسعه برای تأمین مالی یاد کرد. به گفته وی، هدف از توسعه این ابزارها، ایجاد امکان انتخاب راهکار متناسب با نوع دارایی، پروژه و مرحله رشد شرکت‌هاست تا تأمین مالی از قالب واحد و سنتی فاصله بگیرد.

وی در پایان بر ضرورت طراحی ابزارهای تأمین مالی متناسب با واقعیت‌های صنعت سلامت تأکید کرد و گفت: شرکت‌های این حوزه، از شرکت‌های نوپا و فناور تا مجموعه‌های بزرگ تولیدی، نیازهای مالی یکسانی ندارند و نمی‌توان برای همه آنها یک نسخه واحد ارائه کرد. از این رو، استفاده هم‌زمان از ابزارهای بانکی، سرمایه‌گذاری، بازار سرمایه و حمایت‌های تخصصی می‌تواند مسیر تأمین مالی توسعه فناوری و تولید در صنعت سلامت را تسهیل کند.

رفیعی همچنین به ظرفیت توثیق دارایی‌های نامشهود شرکت‌های دانش‌بنیان اشاره کرد و گفت: بخشی از ظرفیت شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان در دارایی‌هایی همچون دانش فنی، مالکیت فکری، فناوری، برند و سایر دارایی‌های نامشهود آنها نهفته است و ایجاد سازوکارهای مناسب برای ارزش‌گذاری و پذیرش این دارایی‌ها می‌تواند دسترسی آنها به منابع مالی را تسهیل کند.

وی از راه‌اندازی سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود خبر داد و عنوان کرد: این سامانه با محوریت وزارت امور اقتصادی و دارایی در آینده نزدیک راه‌اندازی خواهد شد و می‌تواند در ایجاد زیرساخت لازم برای شناسایی، ارزش‌گذاری و استفاده از ظرفیت دارایی‌های نامشهود در فرآیندهای تأمین مالی نقش داشته باشد.

رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری معاونت علمی، توسعه مدل‌های هم‌افزا میان نهادهای مالی، صندوق‌ها و دستگاه‌های حمایتی را از دیگر ظرفیت‌های مهم برای تأمین مالی شرکت‌های دانش‌بنیان دانست و بر ضرورت استفاده از ترکیب ابزارها و ظرفیت‌های موجود برای پاسخ‌گویی به نیازهای متنوع شرکت‌های صنعت سلامت تأکید کرد.

ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان سلامت برای توسعه و تأمین مالی

امیر یونسیان، مدیرکل دفتر ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری و رئیس شبکه آزمایشگاهی کشور، نیز در این پنل گزارشی از وضعیت شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه سلامت، دارو و تجهیزات پزشکی ارائه کرد.

وی با اشاره به حضور بخش قابل توجهی از شرکت‌های دانش‌بنیان کشور در حوزه سلامت و دارو، اظهار کرد: در حال حاضر 633 شرکت دانش‌بنیان در این حوزه با گریدهای مختلف نوپا، نوآور و فناور فعالیت می‌کنند و بخش عمده این شرکت‌ها در گروه شرکت‌های نوپا قرار دارند.

یونسیان با اشاره به تنوع محصولات توسعه‌یافته در شرکت‌های دانش‌بنیان سلامت، گفت: این مجموعه از شرکت‌ها طیف گسترده‌ای از محصولات و فناوری‌های دانش‌بنیان را دربرمی‌گیرند و در کنار شرکت‌های بزرگ و پیشران، تعداد قابل توجهی از شرکت‌های نوپا و نوآور نیز در حال توسعه محصولات و فناوری‌های جدید هستند.

وی تأکید کرد: یکی از موضوعات مهم برای توسعه زیست‌بوم دانش‌بنیان سلامت، ایجاد امکان رشد شرکت‌های نوپا و نوآور و نزدیک شدن آنها به شرکت‌های بزرگ و پیشران این حوزه است. به گفته یونسیان، تمرکز بیشتر حمایت‌های تأمین مالی بر شرکت‌های دارای ظرفیت رشد می‌تواند به افزایش دامنه فروش محصولات دانش‌بنیان و توزیع متوازن‌تر فعالیت اقتصادی در میان شرکت‌های این حوزه کمک کند.

مدیرکل دفتر ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌های دانش‌بنیان معاونت علمی همچنین از رویکرد تسهیل‌گرانه این معاونت برای ورود شرکت‌های فعال در حوزه سلامت به زیست‌بوم دانش‌بنیان خبر داد و گفت: در مواردی که شرکت‌ها در مسیر دریافت برخی مجوزهای تخصصی با چالش مواجه هستند، تلاش شده است با استفاده از ظرفیت‌های آیین‌نامه‌ای و سازوکارهای پیش‌بینی‌شده، امکان ورود آنها به فرآیند ارزیابی دانش‌بنیانی و بهره‌مندی از حمایت‌های قانونی فراهم شود.

وی ادامه داد: این رویکرد می‌تواند به فناوران و پژوهشگران فعال در حوزه سلامت کمک کند تا مسیر فعالیت خود از پژوهش و توسعه فناوری تا تولید و تجاری‌سازی را طی کنند و از ظرفیت‌های حمایتی معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی ذیل قانون جهش تولید دانش‌بنیان بهره‌مند شوند.

اتصال ظرفیت آزمایشگاهی شرکت‌های سلامت به شبکه آزمایشگاهی کشور

یونسیان، در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیت شبکه آزمایشگاهی کشور، از آمادگی برای توسعه حضور آزمایشگاه‌های فعال در شرکت‌های تولیدی حوزه سلامت در این شبکه خبر داد و گفت: با اتصال آزمایشگاه‌های فعال در شرکت‌های تولیدی و دانش‌بنیان حوزه سلامت به شبکه آزمایشگاهی کشور، این مجموعه‌ها می‌توانند از ظرفیت‌ها و حمایت‌های شبکه برای توسعه زیرساخت‌های آزمایشگاهی، تعمیر و تجهیز و کالیبراسیون تجهیزات خود بهره‌مند شوند.

وی با بیان این‌که بخشی از ظرفیت‌های آزمایشگاهی موجود در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی در شبکه آزمایشگاهی کشور فعال است، تأکید کرد: آزمایشگاه‌های شرکت‌های تولیدی نیز می‌توانند با عضویت در شبکه، از ظرفیت‌ها و حمایت‌های این مجموعه برای توسعه زیرساخت‌های آزمایشگاهی، تعمیر و تجهیز و کالیبراسیون تجهیزات استفاده کنند.

رئیس شبکه آزمایشگاهی کشور بر ضرورت توسعه همکاری میان انجمن شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه سلامت، اتاق بازرگانی و شبکه آزمایشگاهی کشور برای شناسایی و جذب آزمایشگاه‌های واجد شرایط شرکت‌های فعال در این حوزه تأکید کرد و این ظرفیت را زمینه‌ای برای تقویت زیرساخت‌های آزمایشگاهی صنعت سلامت دانست.

برگزاری میزهای مشاوره تخصصی تأمین مالی

یکی دیگر از بخش‌های این رویداد، برگزاری میزهای مشاوره اختصاصی تأمین مالی برای مدیران عامل و مدیران مالی شرکت‌های حوزه سلامت بود. در این میزها، نمایندگان نهادهای مالی، سرمایه‌گذاری و حمایتی به‌صورت مستقیم با مدیران شرکت‌ها درباره پرونده‌های تأمین مالی، طرح‌های توسعه، نیازهای سرمایه‌گذاری و مسائل مرتبط با تأمین نقدینگی گفت‌وگو کردند.

مرکز سرمایه‌گذاری اتاق تهران، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، صندوق حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته، صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری، صندوق حمایت از سرمایه‌گذاری زیست‌فناوری، صندوق مالی توسعه تکنولوژی ایران، صندوق پژوهش و فناوری سلامت تهران، صندوق پژوهش و فناوری تجهیزات پزشکی و شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر گلرنگ ونچرز از جمله نهادهای حاضر در این بخش بودند.

این بخش از رویداد با هدف عبور از رویکردهای صرفاً آموزشی و ایجاد ارتباط مستقیم میان متقاضیان تأمین مالی و ارائه‌دهندگان خدمات مالی طراحی شده بود تا شرکت‌های سلامت‌محور بتوانند متناسب با نیاز و مرحله توسعه خود، ظرفیت‌های مختلف تأمین مالی را شناسایی و درباره امکان استفاده از آن‌ها مذاکره کنند.

برگزاری این رویداد تخصصی، بستری برای نزدیک‌تر شدن صنعت سلامت، شرکت‌های دانش‌بنیان، نهادهای مالی، صندوق‌های حمایتی و تصمیم‌گیران حوزه تأمین مالی فراهم کرد؛ رویکردی که می‌تواند با تنوع‌بخشی به منابع تأمین مالی و استفاده از ابزارهای متناسب با ویژگی‌های شرکت‌های دانش‌بنیان، به رفع بخشی از چالش‌های نقدینگی و تسریع مسیر توسعه و تجاری‌سازی فناوری‌های سلامت کمک کند.