به گزارش معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری و کمیته ملی ربوکاپ ایران، از ۲۵ تا ۲۷ شهریورماه در مصلای تهران برگزار می‌شود. در این دوره بیش از ۴۰۰ تیم و حدود ۲ هزار شرکت‌کننده از سراسر کشور در لیگ‌های مختلف به رقابت می‌پردازند.
یکی از بخش‌های دانش‌آموزی این رقابت‌ها، لیگ «طراحی و ساخت» است؛ لیگی که برخلاف بسیاری از رقابت‌های رباتیک، دانش‌آموزان در آن ربات آماده خود را وارد زمین نمی‌کنند، بلکه طراحی و ساخت ربات را پس از اعلام قوانین و مأموریت مسابقه، در محل برگزاری انجام می‌دهند.
پارسا سمیعی، سرپرست لیگ طراحی و ساخت دانش‌آموزی، درباره شیوه برگزاری این رقابت توضیح داد: در این لیگ برخلاف لیگ‌های دیگر، قوانین و مأموریت مسابقه در محل به تیم‌ها اعلام می‌شود. دانش‌آموزان نیز با قطعات و ربات‌های باز و منفصل، باید همان‌جا ربات خود را مطابق قوانین و محدودیت‌های تعیین‌شده طراحی و آماده کنند.
به گفته او، این شیوه برگزاری باعث می‌شود نتیجه مسابقه بیش از آنکه به رباتی از پیش آماده یا کمک مستقیم مربیان وابسته باشد، توانایی، آموخته‌ها و خلاقیت اعضای تیم را محک بزند.
سمیعی افزود: در لیگ‌های دیگر، تیم‌ها می‌توانند با کمک مربی یا سرپرست رباتشان را بسازند و حتی در بخش برنامه‌نویسی نیز از راهنمایی مربیان استفاده کنند، اما در لیگ طراحی و ساخت، بخش اصلی کار باید در همان محل مسابقه انجام شود. همین موضوع باعث می‌شود دانش‌آموزان بتوانند ایده‌ها و خلاقیت خود را در زمان محدود به یک راه‌حل عملی تبدیل کنند.
مأموریت‌های متفاوت برای ربات‌ها
مأموریت ربات‌ها در این لیگ ثابت نیست و با توجه به راند و سناریوی اعلام‌شده تغییر می‌کند. سمیعی درباره مأموریت‌های این دوره گفت: مأموریت‌ها متفاوت هستند. در یکی از راندها، تیم‌ها باید رباتی طراحی می‌کردند که بتواند ۱۰ توپ بولینگ را به زمین بیندازد. در راند بعدی، مأموریت به دنبال کردن یک مسیر و عبور از هزارتو تغییر کرده است؛ به‌گونه‌ای که ربات باید مسیر را پیدا کند و به خانه یا کاشی پایانی برسد.
وی افزود: این تغییر مأموریت‌ها، تیم‌ها را ناچار می‌کند در مدت کوتاهی شرایط مسئله را تحلیل کرده، راه‌حل فنی خود را انتخاب و سپس نمونه عملی آن را بسازند. به همین دلیل، علاوه بر دانش فنی، سرعت تصمیم‌گیری و توانایی تقسیم کار در تیم نیز اهمیت پیدا می‌کند.
سمیعی درباره عملکرد تیم‌ها در نخستین روز رقابت‌ها نیز گفت: عملکرد بچه‌ها در روز اول کمی ضعیف‌تر از چیزی بود که انتظار داشتیم، اما امیدواریم در راند امروز که شرایط آن ساده‌تر است، بتوانند امتیاز بهتری کسب کنند.
حضور ۵۴ تیم در دو بخش مقدماتی و پیشرفته
لیگ طراحی و ساخت دانش‌آموزی این دوره در دو بخش «مقدماتی» و «پیشرفته» برگزار می‌شود و دانش‌آموزان تا پایه دوازدهم امکان حضور در آن را دارند.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، ۱۷ تیم در بخش مقدماتی و ۳۷ تیم در بخش پیشرفته این رقابت حضور دارند؛ در مجموع ۵۴ تیم دانش‌آموزی در این لیگ برای حل مأموریت‌های رباتیکی با یکدیگر رقابت می‌کنند.
ماهیت این لیگ، آن را از رقابت‌هایی که در آنها عملکرد یک ربات از پیش ساخته‌شده ارزیابی می‌شود، متمایز می‌کند. در اینجا تیم باید از مرحله فهم مسئله تا طراحی، ساخت و آماده‌سازی ربات را در مدت زمان محدود پیش ببرد؛ فرایندی که در نهایت توانایی دانش‌آموزان در تبدیل یک ایده به یک سامانه رباتیکی قابل اجرا را محک می‌زند.
بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران در کنار رقابت تیم‌ها، بستری برای نمایش توانمندی دانش‌آموزان و دانشجویان در حوزه‌هایی مانند رباتیک، هوش مصنوعی و مکاترونیک فراهم کرده است. لیگ طراحی و ساخت نیز با تمرکز بر حل مسئله و ساخت ربات در محل مسابقه، یکی از بخش‌هایی است که در آن فاصله میان ایده و اجرای عملی به شکل مستقیم سنجیده می‌شود.
