به گزارش پایگاه خبری اکونوآوری، حامد رفیعی، رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری، در پنل تخصصی «معرفی راهکارهای نوین تأمین مالی شرکت‌های خلاق» که امروز، ۲۱ مهرماه، هم‌زمان با نخستین روز رویداد ملی صنایع خلاق «مانوین» برگزار شد، با اشاره به چالش‌های تأمین مالی این شرکت‌ها گفت: مسئله صرفاً کمبود منابع مالی نیست، بلکه دسترسی پایدار به منابع و شناسایی ظرفیت‌های اقتصادی شرکت‌ها برای استفاده از ابزارهای متنوع تأمین مالی اهمیت دارد.
رفیعی با بیان این‌که بخشی از شرکت‌های صنایع خلاق به دلیل نداشتن کد آیسیک و پروانه بهره‌برداری مرتبط با وزارت صنعت، معدن و تجارت، امکان استفاده از برخی ظرفیت‌های متعارف تأمین مالی بانکی را ندارند، اظهار کرد: رویکرد مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری، حرکت از تأمین مالی مبتنی بر درخواست تسهیلات به سمت تأمین مالی بر پایه ظرفیت اقتصادی هر شرکت است؛ رویکردی که در آن، نیازها، برنامه توسعه، دارایی‌ها و توان اقتصادی بنگاه بررسی و متناسب با آن، ابزار تأمین مالی انتخاب می‌شود.
وی با اشاره به ظرفیت‌های قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها افزود: در چارچوب این قانون و آیین‌نامه‌های مرتبط، ۳۵ قلم دارایی برای توثیق شناسایی شده است که در میان آن‌ها، دارایی‌های نامشهودی مانند مالکیت فکری، نرم‌افزار، دانش فنی، مطالبات قراردادی و مجوزها نیز قرار دارند. این ظرفیت می‌تواند به‌ویژه برای شرکت‌های صنایع خلاق که بخش مهمی از ارزش اقتصادی آن‌ها در دارایی‌های فکری و نامشهودشان نهفته است، زمینه استفاده از ابزارهای جدید تأمین مالی را فراهم کند.
رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری با تأکید بر ضرورت ارزش‌گذاری رسمی این دارایی‌ها تصریح کرد: شرکت‌ها می‌توانند با استفاده از خدمات شرکت‌های ارزش‌گذار دارای مجوز معاونت علمی، دارایی‌های نامشهود خود را ارزش‌گذاری و در صورت‌های مالی منعکس کنند. این اقدام علاوه بر فراهم‌کردن زمینه توثیق دارایی‌ها، می‌تواند به تقویت ساختار مالی شرکت‌ها و افزایش ظرفیت آن‌ها برای مذاکره با نهادهای تأمین مالی کمک کند.
رفیعی همچنین با اشاره به اهمیت عملیاتی‌شدن سامانه جامع وثایق گفت: فراهم‌شدن امکان ثبت و شناسایی دارایی‌های نامشهود در این سامانه، مسیر استفاده از این دارایی‌ها به‌عنوان وثیقه را هموارتر می‌کند. به گفته وی، توسعه این ظرفیت نیازمند پیگیری شرکت‌ها و تشکل‌های تخصصی برای تسریع در اجرای سازوکارهای پیش‌بینی‌شده است.
تأمین مالی پایدار با الگوی هم‌افزا
وی در ادامه، الگوی تأمین مالی «هم‌افزا» را از جمله راهکارهای قابل استفاده برای ایجاد ظرفیت پایدار تأمین مالی شرکت‌ها معرفی کرد و توضیح داد: در این الگو، آورده شرکت‌ها با منابع نهادهای مالی و ظرفیت شبکه بانکی ترکیب می‌شود تا امکان استفاده از تسهیلات سرمایه در گردش و خدمات مالی متنوع فراهم شود.
رفیعی با تشریح سازوکار این مدل بیان کرد: بر اساس الگوی ارائه‌شده، به ازای آورده شرکت‌ها، امکان ایجاد ظرفیت تسهیلات سرمایه در گردش تا شش برابر و خدمات مالی تا چهار برابر آورده، از طریق همکاری نهادهای مالی و بانک عامل پیش‌بینی شده است. خدمات مالی مورد اشاره شامل ابزارهایی مانند فاکتورینگ، گام، برات و اعتبار اسنادی است.
وی افزود: مزیت این رویکرد، ایجاد ظرفیت تأمین مالی فراتر از منابع اولیه و امکان تداوم استفاده از آن است؛ به‌گونه‌ای که با بازپرداخت اصل و سود تسهیلات، منابع دوباره به چرخه تأمین مالی بازمی‌گردند. این مدل می‌تواند با طراحی متناسب و همکاری نهادهای مالی، برای مجموعه‌های فعال در صنایع خلاق نیز مورد استفاده قرار گیرد.
فاکتورینگ؛ تأمین نقدینگی بر پایه فروش
رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری در بخش دیگری از سخنان خود، فاکتورینگ فناورانه را یکی دیگر از ابزارهای قابل استفاده برای تأمین نقدینگی شرکت‌ها دانست و گفت: در این روش، تأمین مالی بر مبنای فروش قطعی و فاکتور معتبر انجام می‌شود و شرکت‌ها می‌توانند بدون اتکای صرف به تسهیلات بانکی و وثایق سنتی، از مطالبات خود برای تأمین نقدینگی مورد نیاز استفاده کنند.
به گفته رفیعی، فاکتورینگ به‌ویژه برای شرکت‌هایی کاربرد دارد که از توان فنی و بازار برخوردارند، اما میان زمان انجام تعهدات و زمان وصول مطالبات آن‌ها فاصله وجود دارد. البته اعتبار طرف قرارداد، قابلیت وصول مطالبات و شرایط حقوقی معامله در امکان استفاده از این ابزار تعیین‌کننده است.
وی با اشاره به نقش ظرفیت‌های ضمانتی صندوق نوآوری و شکوفایی در توسعه فاکتورینگ فناورانه افزود: این ابزار می‌تواند ضمن کاهش وابستگی شرکت‌ها به وام‌های بانکی، فروش محصولات و خدمات را به اهرمی برای تأمین مالی تبدیل کند و زمینه اتصال به سایر ابزارهای مالی را نیز فراهم آورد.
توسعه ابزارهای بازار سرمایه برای صنایع خلاق
رفیعی در ادامه، اوراق توسعه فناوری و تأمین مالی مبتنی بر دارایی‌های نامشهود را از دیگر ظرفیت‌های قابل بررسی برای توسعه فعالیت شرکت‌ها برشمرد و بر ضرورت استفاده از ابزارهای متناسب با اندازه، مرحله رشد و نیاز مالی هر بنگاه تأکید کرد.
وی همچنین پیشنهاد کرد با استفاده از ظرفیت رویداد مانوین، شرکت‌های منتخب صنایع خلاق برای ارزیابی و آماده‌سازی به‌منظور ورود احتمالی به بازار نوآفرین فرابورس شناسایی شوند. به گفته وی، شرکت‌های بزرگ و خریداران محصولات صنایع خلاق نیز می‌توانند از طریق سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی، مشارکت در پروژه‌ها و ایجاد مسیرهای تجاری‌سازی، در توسعه کسب‌وکارهای این حوزه نقش‌آفرینی کنند.
رئیس مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری در جمع‌بندی سخنان خود، طراحی منظومه‌ای یکپارچه از ابزارهای تأمین مالی را برای توسعه پایدار صنایع خلاق ضروری دانست و خاطرنشان کرد: هیچ ابزار مالی به‌تنهایی پاسخگوی تمام نیازهای شرکت‌ها نیست؛ بلکه باید با شناسایی ظرفیت‌های اقتصادی، منابع موجود و نیازهای هر بنگاه، ابزارهای مناسب را به یکدیگر متصل کرد تا امکان تأمین مالی پایدار و توسعه بازار شرکت‌های خلاق فراهم شود.
