قائممقام بنیاد ملی نخبگان با تشریح عملکرد این بنیاد در دولت چهاردهم، از اجرای برنامههای مختلف در حوزه شناسایی، توانمندسازی، شبکهسازی، جذب و نگهداشت نخبگان خبر داد و تأکید کرد: بنیاد ملی نخبگان در رویکرد جدید خود از حمایت صرف از افراد عبور کرده و به سمت ایجاد شبکههای نخبگانی برای حل مسائل کشور حرکت میکند.
به گزارش پایگاه خبری اکونوآوری، سعید خدایگان در نشست خبری با حضور اصحاب رسانه، با تبریک روز خبرنگار و قدردانی از تلاشهای خبرنگاران، اظهار کرد: با توجه به شرایط خاص اخیر و محدودیتهایی که در حوزه ارتباطات وجود داشت، خبرنگاران تلاش کردند اخبار را سریع و دقیق به مخاطبان منتقل کنند و این موضوع شایسته تقدیر است.
شناسایی و حمایت از ۶۳ هزار برگزیده در بنیاد ملی نخبگان
قائممقام بنیاد ملی نخبگان با اشاره به سابقه فعالیت این بنیاد اظهار کرد: اگر مروری بر عملکرد بنیاد ملی نخبگان از زمان تأسیس تا امروز داشته باشیم، حدود ۶۳ هزار نفر در دورههای مختلف به عنوان برگزیده بنیاد شناسایی شدهاند.
وی افزود: مأموریتهای بنیاد در چند محور اصلی شامل شناسایی، توانمندسازی، شبکهسازی، جذب و نگهداشت و الگوسازی تعریف شده است و طرحهای مختلفی نیز متناسب با این مأموریتها طراحی و اجرا شدهاند.
خدایگان با اشاره به فرآیند شکلگیری بنیاد گفت: بنیاد ملی نخبگان در سال ۱۳۸۴ تاسیس شد.
وی ادامه داد: در حوزه شناسایی مستعدین برتر و نخبگان، حدود ۷۷ درصد از برگزیدگان مربوط به ۳۰ دانشگاه کشور بودهاند و از نظر تنوع رشتهای نیز برگزیدگان بنیاد از ۵۲۴ رشته مختلف بودهاند.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان خاطرنشان کرد: بخش قابل توجهی از این افراد دارای معدلهای بالا بودهاند و پرتکرارترین بازه معدل میان برگزیدگان، معدل ۱۸ تا ۱۸.۵ بوده است.
اجرای برنامههای بنیاد در هرم نخبگی
خدایگان با اشاره به برنامههای بنیاد در دولت چهاردهم گفت: مأموریتهای بنیاد در سه محور اصلی دنبال میشود؛ محور نخست شناسایی، توانمندسازی و شبکهسازی، محور دوم جذب و نگهداشت و محور سوم تکریم و الگوسازی از نخبگان است.
وی ادامه داد: این برنامهها بر اساس هرم نخبگی طراحی شدهاند؛ به این معنا که از دانشآموزان آغاز میشود، سپس دانشآموزان مستعد، دانشجویان مستعد، دانشآموختگان برتر، سرآمدان و در قله این هرم، نخبگان را دربرمیگیرد و برای هر سطح، طرحهای متناسب تعریف شده است.
پوشش ۴.۲ میلیون دانشآموز در طرح شهاب در سال
قائممقام بنیاد ملی نخبگان درباره برنامههای حوزه دانشآموزی گفت: در این حوزه، طرح شهاب با همکاری وزارت آموزش و پرورش در حال اجراست که در سال گذشته حدود ۴.۲ میلیون دانشآموز تحت پوشش شناسایی استعدادهای برتر قرار گرفتند.
حمایت از ۲۶۰۰ دانشجوی مستعد در طرح شهید وزوایی در سال
خدایگان درباره برنامههای حوزه دانشجویی اظهار کرد: در این حوزه طرحهای مختلفی اجرا میشود که یکی از مهمترین آنها طرح شهید وزوایی است.
وی افزود: این طرح با هدف حمایت از دانشجویان مستعد اجرا میشود و برگزیدگان المپیادهای علمی داخلی و بینالمللی، رتبههای برتر کنکور و دانشجویان برتر دانشگاهها را شامل میشود.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان تصریح کرد: در سال گذشته ۲۶۰۰ نفر در قالب طرح شهید وزوایی مورد حمایت قرار گرفتند. بستههای حمایتی این طرح علاوه بر حمایتهای مالی، شامل برنامههای توانمندسازی است تا دانشجویان بتوانند مسیر نخبگی خود را در دوران تحصیل بهتر طی کنند.
فعالیت ۲۴۰ هسته حل مسئله در طرح شهید احمدیروشن در سال
وی با اشاره به طرح شهید احمدیروشن گفت: این طرح با هدف آشنایی دانشجویان مستعد با فرآیند حل مسئله و با محوریت استادان راهبر اجرا میشود.
خدایگان افزود: در سال گذشته ۲۴۰ هسته حل مسئله در سراسر کشور فعال بود و حدود ۱۲۰۰ دانشجو در این هستهها فعالیت کردند.
وی ادامه داد: در این طرح، دانشجویان با مسائل واقعی کشور و صنعت مواجه میشوند، در قالب تیمهای تخصصی برای حل آنها تلاش میکنند و تحت هدایت استادان راهبر، مهارت حل مسئله را به صورت عملی فرا میگیرند.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان تأکید کرد: این فرآیند علاوه بر توانمندسازی دانشجویان، موجب شکلگیری شبکههای علمی و تخصصی در سطح ملی میشود.
توجه ویژه بنیاد ملی نخبگان به دانشجویان دوره دکتری
قائممقام بنیاد ملی نخبگان در ادامه سخنان خود با اشاره به اهمیت حمایت از دانشجویان دوره دکتری اظهار کرد: در میان لایههای مختلف جامعه نخبگانی، توجه ویژهای به دانشجویان دکتری داریم؛ چراکه این افراد از نظر پژوهش های تخصصی در سطح بالاتری قرار دارند و از سوی دیگر، تحصیل در دوره دکتری یکی از مقاطع مهم در موضوع مهاجرت نخبگان به شمار میرود.
وی افزود: دانشگاههای خارج از کشور به دلیل برخورداری از تجهیزات آزمایشگاهی پیشرفته و همچنین حمایتهای مالی از دانشجویان دکتری، جذابیت بیشتری برای این گروه ایجاد میکنند. در بسیاری از کشورها، دانشجوی دکتری در حین تحصیل به عنوان پژوهشگر، از حمایت مالی برخوردار است و این موضوع در تأمین هزینههای زندگی و ایجاد انگیزه برای ادامه مسیر علمی اثرگذار است.
خدایگان ادامه داد: با توجه به این شرایط، بنیاد ملی نخبگان تلاش کرده است برای دانشجویان برتر دوره دکتری، حمایتهایی را طراحی کند تا بتواند انگیزه ادامه مسیر علمی در داخل کشور را تقویت کند.
وی گفت: دانشجویان دکتری معمولاً در بازه سنی ۲۵ تا ۳۲ سال قرار دارند؛ دورهای که فرد باید تمرکز اصلی خود را روی پژوهش و فعالیت علمی قرار دهد، اما ممکن است با چالشهای اقتصادی نیز مواجه باشد. از سوی دیگر، ورود زودهنگام به بازار کار میتواند تمرکز او را از مسیر پژوهشی دور کند.
اجرای طرح آموزشیار و پژوهشیار برای دانشجویان دکتری
قائممقام بنیاد ملی نخبگان اظهار کرد: در همین راستا، طرحهای «آموزشیار» و «پژوهشیار» در دولت چهاردهم اجرا شد.
وی افزود: در طرح آموزشیار که مربوط به دو سال ابتدایی دوره دکتری است، پس از طی فرآیند ارزیابی و پذیرش، حمایت مالی ماهانه برای دانشجویان در نظر گرفته شده است که مبلغ آن در سال گذشته ۲۰ میلیون تومان بود.
خدایگان ادامه داد: طرح پژوهشیار نیز برای دانشجویان دوره دکتری پس از آزمون جامع طراحی شده است تا دانشجویان بتوانند در مسیر پژوهش خود حمایت دریافت کنند.
اجرای طرح شهید چمران برای دوره پسادکتری
وی با اشاره به حمایت از دانشآموختگان برتر گفت: برای دانشآموختگان دوره دکتری نیز طرحهای مختلفی داریم که یکی از آنها طرح شهید چمران است.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان افزود: این طرح ناظر بر دورههای پسادکتری است و در آن دانشآموختگان برتر با انتخاب خودشان، در دانشگاههای مختلف کشور و نزد استادان میزبان، دوره پسادکتری را طی میکنند.
وی تصریح کرد: در این دوره، فرد به عنوان یک محقق پسادکتری فعالیت میکند و حمایت مالی معادل حقوق استادیار پایه یک دانشگاه تهران دریافت میکند.
خدایگان ادامه داد: در سال ۱۴۰۴، ۴۰۳ نفر از طریق طرح شهید چمران تحت حمایت قرار گرفتند و این مسیر در حال توسعه است.
توسعه مسیر جذب نخبگان در بخش خصوصی
قائممقام بنیاد ملی نخبگان با اشاره به ایجاد مسیر جدید جذب در بخش خصوصی گفت: برای نخستین بار طرح جذب مستعدین برتر در مراکز خصوصی را نیز آغاز کردیم و تاکنون دو فراخوان در این زمینه برگزار شده است.
وی افزود: هدف این طرح، ایجاد امکان جذب مستعدین برتر در شرکتها و مجموعههای غیردولتی است؛ چه شرکتهای دانشبنیان و چه سایر شرکتهای خصوصی.
خدایگان تصریح کرد: بنیاد ملی نخبگان آمادگی دارد برای جذب مستعدین در شرکتهای غیردولتی، افراد مستعد را شناسایی و معرفی کند.
وی ادامه داد: شرکت هایی که از مسیر جذب مراکز خصوصی مستعدین را جذب می کنند، امکان استفاده از اعتبار مالیاتی مربوطه را در پروژه های تحقیق و توسعه شرکت را نیز دارند و برای شرکتهایی که این افراد را به کارگیری میکنند، سازوکارهای حمایتی پیشبینی شده است.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان تأکید کرد: در حال حاضر دومین فراخوان این طرح فعال است و تلاش داریم این مسیر را به صورت مستمر ادامه دهیم تا افراد علاقهمند به فعالیت در بخش خصوصی نیز بتوانند از ظرفیت بنیاد استفاده کنند.
خدایگان تأکید کرد: اینکه افراد جذبشده از طریق طرح جهت، ردیف استخدامی دریافت کردهاند، نشاندهنده همراهی دستگاههای مختلف و تلاش برای ساماندهی بهتر فرآیند جذب نخبگان در دانشگاههاست.
فرصت مطالعاتی استادان جوان در دانشگاههای چین
قائممقام بنیاد ملی نخبگان درباره حمایت از اعضای هیئت علمی جوان نیز اظهار کرد: یکی دیگر از برنامههای بنیاد، طرح فرصت مطالعاتی در دانشگاههای چین است.
وی افزود: این طرح با ظرفیت حدود ۱۰۰ نفر برای استادیاران جوان دانشگاههای کشور و با تمرکز بر رشتههای نوظهور و اقتدارآفرین طراحی شده است.
خدایگان ادامه داد: این برنامه با همکاری بنیاد ملی نخبگان، سازمان تعاملات بینالمللی و مرکز پیشرفت در حال اجراست.
وی گفت: فراخوان این طرح انجام شده، بررسی پروندهها صورت گرفته و اکنون در مرحله هماهنگی با دانشگاههای میزبان هستیم تا پس از نهایی شدن، فرآیند اعزام انجام شود.
طرح کاظمی آشتیانی و حمایت از استادان جوان
قائممقام بنیاد ملی نخبگان با اشاره به طرح حمایت از استادان جوان اظهار کرد: یکی دیگر از برنامههای بنیاد، طرح کاظمی آشتیانی است که در حوزه حمایت از استادان جوان اجرا میشود.
وی افزود: در این طرح، استادان جوان برگزیده، حمایتهایی را در ابتدای مسیر شغلی خود دریافت میکنند.
خدایگان ادامه داد: تاکنون بررسی ۳۱ نفر در این طرح انجام شده و مبلغ حمایت اولیه برای برگزیدگان این طرح، ۴۰۰ میلیون تومان است.
وی تصریح کرد: این جایزه مربوط به طرح کاظمی آشتیانی است و با طرح جهت تفاوت دارد؛ البته برگزیدگان سطح یک طرح جهت نیز از جایزه ۴۰۰ میلیون تومانی بدو استخدام بهرهمند میشوند.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان افزود: علاوه بر این حمایتها، برخی مشوقهای فرهنگی مانند وام ازدواج، هدیه فرزند و موارد مشابه نیز برای جامعه نخبگانی پیشبینی شده است.
جذب نخبگان در دستگاههای اجرایی
خدایگان با اشاره به برنامههای جذب نخبگان اظهار کرد: یکی از مسیرهای مهم بنیاد، جذب نخبگان در دستگاههای اجرایی است.
وی افزود: در سومین فراخوان جذب نخبگان در دستگاههای اجرایی، ۳۸ هزار نفر ثبتنام کردند که پس از بررسیها، هزار و ۲۱ نفر به دستگاههای مختلف معرفی شدند.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: تاکنون ۳۷۲ نفر از این افراد فرآیند جذبشان نهایی شده و فعالیت خود را در سازمانها و دستگاههای مربوطه آغاز کردهاند.
وی با اشاره به برنامه فراخوان چهارم گفت: برنامه ما این بود که فراخوان چهارم سال گذشته برگزار شود، اما برگزاری آن نیازمند اعلام ظرفیتهای استخدامی از سازمان اداری و استخدامی کشور بود که این سازمان ظرفیت های مربوطه را از دستگاه های اجرایی مربوطه استعلام کرده است.
خدایگان افزود: طبق اعلام سازمان اداری و استخدامی، حدود هزار و ۴۰۰ ظرفیت استخدامی در دستگاههای مختلف شناسایی شده و پس از طی مراحل بودجهای و اعلام رسمی، فراخوان چهارم بنیاد ملی نخبگان برگزار خواهد شد.
اجرای طرح جذب نخبگان در بخش خصوصی در بنیاد در دولت چهاردهم
قائممقام بنیاد ملی نخبگان با اشاره به ایجاد مسیر جدید جذب در بخش خصوصی گفت: در دنیا یکی از مقاصد اصلی جذب نخبگان، شرکت های دانش بنیان و فناور محور و مراکز خصوصی است. برای نخستین بار طرح جذب نخبگان در مراکز خصوصی را در بنیاد نیز آغاز کردیم و تاکنون دو فراخوان در این زمینه برگزار شده است.
وی افزود: هدف این طرح، ایجاد امکان جذب نخبگان در شرکتها و مجموعههای غیردولتی است؛ چه شرکتهای دانشبنیان و چه سایر شرکتهای خصوصی.
خدایگان تصریح کرد: بنیاد ملی نخبگان آمادگی دارد برای تمامی شرکتهای غیردولتی، افراد مستعد را شناسایی و معرفی کند.
وی ادامه داد: افرادی که از این مسیر جذب مراکز خصوصی میشوند، امکان استفاده از اعتبار مالیاتی مربوطه را نیز دارند و برای شرکتهایی که این افراد را به کارگیری میکنند، سازوکارهای حمایتی پیشبینی شده است.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان تأکید کرد: دومین فراخوان این طرح در حال برگزاری است و تلاش داریم این مسیر را به صورت مستمر ادامه دهیم تا افراد علاقهمند به فعالیت در بخش خصوصی نیز بتوانند از ظرفیت بنیاد استفاده کنند.
طرح جهت و صدور کد استخدامی برای کلیه معرفی شدگان بنیاد ملی نخبگان جذب شده در دانشگاه ها
قائممقام بنیاد ملی نخبگان در ادامه نشست خبری با اشاره به یکی دیگر از مسیرهای جذب نخبگان اظهار کرد: یکی دیگر از مسیرهای شناسایی و جذب نخبگان، طرح «جهت» است که با هدف جذب افراد مستعد به عنوان عضو هیئت علمی در دانشگاهها اجرا میشود.
وی افزود: یکی از اتفاقات مهمی که در این حوزه در دولت چهاردهم رخ داده، دریافت ردیفهای استخدامی برای تمام افرادی است که از طریق طرح جهت جذب شدهاند.
خدایگان تصریح کرد: در حال حاضر موردی نداریم که فردی از طریق طرح جهت جذب شده باشد اما ردیف استخدامی دریافت نکرده باشد.
وی ادامه داد: در دولت چهاردهم تاکنون ۳۱۰ نفر از طریق این مسیر به عضویت هیئت علمی دانشگاههای کشور درآمدهاند که برای آنها کد استخدامی نیز دریافت شده است؛ از سال ۱۳۹۹ تا سال ۱۴۰۳، مجوز استخدامی جدیدی برای معرفی شدگان بنیاد ملی نخبگان صادر نشده بود، در دولت چهاردهم با پیگیری های بنیاد و مساعدت سازمان های اداری استخدامی و برنامه و بودجه کشور، کلیه نخبگان جذب شده در دانشگاه های کشور کد استخدامی صادر شده است.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان گفت: در دورههای اخیر طرح جهت، حدود ۴ هزار پرونده در سال ۱۴۰۳، حدود ۵ هزار و ۵۲۰ پرونده در سال ۱۴۰۴ و حدود هزار و ۵۰۰ نفر نیز در فراخوان اخیر ثبتنام کردهاند.
کارت نخبگان؛ گام نخست برای هویتبخشی و ارائه خدمات الکترونیکی
خدایگان در پاسخ به پرسشی درباره کارت نخبگان اظهار کرد: یکی از چالشهایی که در بنیاد ملی نخبگان وجود داشت این بود که برخی افراد اعلام میکردند ما برگزیده طرحهای بنیاد هستیم اما این موضوع به رسمیت شناخته نمیشود.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: در دولت چهاردهم تصمیم گرفته شد این موضوع صدور کارت نخبگی با لحاظ نمودن جوانب موضوع با دقیق ویژه دنبال شود و صدور کارت نخبگی از از بالاترین سطح جامعه نخبگانی آغاز شود.
وی گفت: در مرحله نخست، کارت برای برگزیدگان طرح علامه طباطبایی (ره) که شامل نخبگان برجسته کشور هستند طراحی و صادر شد.
خدایگان افزود: در مرحله بعد، برگزیدگان طرح کاظمی آشتیانی در دستور کار قرار گرفت که اکنون فرآیند صدور کارت برای این افراد در حال انجام است.
وی اظهار کرد: درخواستها دریافت شده و مراحل اجرایی انجام شده است و پیشبینی میشود کارتها تا پایان مردادماه در اختیار این افراد قرار گیرد.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان تأکید کرد: هدف مرحله نخست کارت نخبگان، هویتبخشی و ایجاد تعلق در جامعه نخبگانی است، اما در ادامه این کارتها برای ارایه خدمات مختلف به صورت الکترونیکی نیز بازطراحی خواهد شد.
وی افزود: برای تحقق این هدف، نیاز به ایجاد زیرساختها و هماهنگی با دستگاههای مختلف وجود دارد که این فرآیند در حال پیگیری است.
مسکن نخبگان؛ طرحی در راستای نگهداشت نخبگان در دولت چهاردهم
قائممقام بنیاد ملی نخبگان با اشاره به یکی از برنامههای مهم دولت چهاردهم برای حمایت از نخبگان اظهار کرد: یکی از چالشهای مهم جامعه، موضوع مسکن است و این موضوع برای جامعه نخبگانی و به ویژه اعضای هیئت علمی اهمیت بیشتری دارد.
وی افزود: از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم و با تأکید رئیس بنیاد ملی نخبگان، کمیته مسکن نخبگان در بنیاد تشکیل شد.
خدایگان ادامه داد: در حال حاضر، موضوع تخصیص زمین و واحد مسکونی در استانهای مختلف کشور در حال پیگیری است و استانداریها و وزارت راه و شهرسازی همکاری خوبی در این زمینه داشتهاند.
وی گفت: تاکنون ۳۲۸۴ زمین و واحد در استانهای مختلف کشور واگذار شده و ۳۷۷۸ زمین و واحد نیز در مرحله تخصیص قرار دارد.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان افزود: از مجموع موارد در مرحله تخصیص، حدود ۲۰۰۰ مورد مربوط به مسکن نخبگان استان تهران است.
وی تأکید کرد: در مجموع، اگر فرآیندهای در حال تخصیص نیز نهایی شود، آمار حمایتهای مسکن نخبگان به حدود ۷۰۰۰ مورد خواهد رسید.
برنامههای الگوسازی و تکریم نخبگان
خدایگان در پایان بخش نخست گزارش عملکرد خود با اشاره به برنامههای الگوسازی بنیاد اظهار کرد: در حوزه الگوسازی نیز برنامههای مختلفی در سراسر کشور اجرا شده است.
وی افزود: با همکاری بنیادهای استانی، ۲۳ برنامه تکریم از سرآمدان و نخبگان در حوزههای مختلف برگزار شده است.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان گفت: همچنین در سال ۱۴۰۴ جایزه علامه برگزار شد و به ۲۰ نفر از نخبگان و مفاخر کشور با حضور رئیسجمهور محترم اعطا شد.
وی ادامه داد: در حوزه معرفی و الگوسازی از نخبگان در جامعه نیز ۵۴ برنامه برگزار شده است.
رصد مهاجرت نخبگان؛ نرخ ماندگاری ۸۲ درصدی در میان زنان و ۸۱ درصدی در میان مردان
در ادامه نشست خبری، خدایگان در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت رصد مهاجرت نخبگان و فعالیت واحد رصد مهاجرت بنیاد اظهار کرد: یکی از مشکلاتی که در گذشته با آن مواجه بودیم، نبود یک آمار جامع و دقیق درباره مهاجرت نخبگان بود.
وی افزود: هر دستگاهی متناسب با دادههایی که در اختیار داشت، آمارهای مربوط به حوزه خود را ارائه میکرد؛ برای مثال وزارت علوم بر اساس اطلاعات دانشجویان، آموزش و پرورش بر اساس دادههای دانشآموزان سمپاد و سایر مجموعهها نیز بر اساس جامعه آماری خود تحلیلهایی ارائه میدادند که باعث میشد اعداد مختلفی درباره مهاجرت مطرح شود.
خدایگان ادامه داد: در ابتدای دولت چهاردهم تصمیم گرفتیم یک تجمیع دادهای انجام دهیم و یک نظام رصد دقیق برای اعلام آمار ایجاد کنیم.
وی گفت: در این فرآیند، اطلاعات افرادی که در بنیاد ملی نخبگان شناسایی شده بودند، همچنین افراد المپیادی، رتبههای برتر کنکور و سایر گروههای مرتبط در ۱۰ سال گذشته تجمیع شد.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان تصریح کرد: آمار مهاجرت معمولاً با یک سال تأخیر قابل ارائه است و آماری که اکنون اعلام میکنیم مربوط به سال ۱۴۰۴ است.
وی افزود: بر اساس این دادهها، نرخ ماندگاری در میان بانوان ۸۲ درصد و در میان آقایان ۸۱ درصد بوده است.
خدایگان ادامه داد: در میان رتبههای برتر کنکور سراسری نیز نرخ ماندگاری حدود ۸۳ درصد بوده است.
وی اظهار کرد: این آمار در سنین مختلف متفاوت است؛ برای مثال در بازه سنی ۱۸ تا ۲۰ سال، نرخ ماندگاری بسیار بالاتر است و در برخی موارد به حدود ۹۲ تا ۹۶ درصد میرسد، اما هرچه سن بالاتر میرود، امکان مهاجرت افزایش پیدا میکند.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان گفت: بیشترین میزان مهاجرت در جامعه نخبگانی معمولاً در بازه سنی ۲۷ تا ۳۳ سال اتفاق میافتد؛ چراکه افراد در این سنین در مقاطع تحصیلات تکمیلی، بهویژه دوره دکتری، قرار دارند.
مقاصد اصلی مهاجرت نخبگان
خدایگان درباره مقاصد اصلی مهاجرت نخبگان اظهار کرد: بر اساس دادههای موجود، در جامعه نخبگان غیرپزشکی، به ترتیب آمریکا، کانادا و آلمان مهمترین مقاصد مهاجرتی بودهاند.
وی افزود: در جامعه پزشکی، الگوی مقصد کمی متفاوت است و کشورهایی مانند امارات، کانادا و استرالیا سهم بیشتری دارند
کاهش روند آزادسازی مدارک تحصیلی
قائممقام بنیاد ملی نخبگان با اشاره به بررسی روند آزادسازی مدارک تحصیلی اظهار کرد: یکی از شاخصهایی که برای بررسی روند مهاجرت مورد توجه قرار گرفت، روند آزادسازی مدارک تحصیلی بود که با همکاری دستگاههای مرتبط بررسی شد.
وی افزود: در این بررسی، اطلاعات مربوط به حضور افراد در داخل یا خارج از کشور، دادههای مهاجرتی، اطلاعات موجود در فضای علمی و حرفهای مانند مقالات و شبکههای تخصصی نیز مورد استفاده قرار گرفت.
خدایگان تأکید کرد: البته آزادسازی مدارک یا دریافت برخی مجوزها الزاماً به معنای مهاجرت قطعی نیست، بلکه یکی از الزامات مهاجرت است که میتواند در تحلیل روند مهاجرت مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت: بررسیها نشان میدهد روند آزادسازی مدارک تحصیلی در رشتههای غیرپزشکی از سال ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ حدود ۳۰ درصد کاهش داشته است.
وی افزود: در حوزه پزشکی نیز روند صدور گواهیهای مرتبط با فعالیت حرفهای و مدارک مورد نیاز برای مهاجرت حدود ۱۸ درصد کاهش داشته است.
خدایگان خاطرنشان کرد: این آمار صرفاً یک داده آماری است و تحلیل علل مهاجرت موضوعی چندعاملی است که عوامل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و سایر مؤلفهها در آن نقش دارند.
وی تصریح کرد: هدف بنیاد از ایجاد این نظام رصد، ارائه یک تصویر دقیق آماری است و تحلیل چرایی افزایش یا کاهش مهاجرت، موضوعی جداگانه است.
تغییر پارادایم بنیاد؛ حرکت از حمایت فردمحور به شبکهسازی برای حل مسائل کشور
قائممقام بنیاد ملی نخبگان در پاسخ به پرسشی درباره تغییر پارادایم جدید بنیاد اظهار کرد: این تغییر پارادایم به ابتکار دکتر افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور و رئیس بنیاد ملی نخبگان مطرح شده و به نظر میرسد تغییر مهم و بهجایی برای آینده بنیاد باشد.
وی افزود: اگر بخواهیم این تغییر را در یک جمله توضیح دهیم، باید گفت که بنیاد تاکنون بیشتر بر شناسایی و حمایت از فرد تمرکز داشت، اما در رویکرد جدید، حمایت از شبکه نخبگانی و ظرفیت جمعی نخبگان مورد توجه قرار میگیرد.
خدایگان ادامه داد: در گذشته برای شناسایی افراد، شاخصهایی مانند معدل، مقاله، سوابق علمی و دستاوردهای فردی مورد توجه قرار میگرفت که برای حمایت از افراد ضروری بود.
وی گفت: اما در رویکرد جدید، علاوه بر این شاخصها، مسئلهای که فرد میتواند در حل آن نقشآفرینی کند نیز اهمیت پیدا میکند.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان افزود: ابتدا باید نظام مسائل کشور تدوین شود؛ یعنی مسائل اولویتدار در حوزههای مختلف مشخص و دستهبندی شوند، سپس استعدادهای برتر و نخبگان برای حل این مسائل شناسایی و توانمندسازی شوند.
وی ادامه داد: در این مدل، برای هر مسئله، افراد دارای تخصص مرتبط شناسایی میشوند و به تدریج کانونهای حل مسئله شکل میگیرند.
خدایگان توضیح داد: این کانونها میتوانند از سطح استان آغاز شوند و در سطح ملی توسعه پیدا کنند. در این شبکه، افراد دارای تخصص مشترک در کنار هم قرار میگیرند و یک ظرفیت جمعی برای پاسخ به مسائل کشور ایجاد میشود.
وی تأکید کرد: در این مدل، اگر دستگاه حاکمیتی، شرکت صنعتی یا مجموعهای نیازمند حل یک مسئله مشخص باشد، میتواند به این شبکه مراجعه کند و از ظرفیت شکلگرفته استفاده کند.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان اظهار کرد: هدف نهایی این است که نخبه فردی باشد که اثرگذاری بارز اجتماعی داشته باشد و بتواند در حل مسائل کشور نقشآفرینی کند.
از بودجه بنیاد تا معیارهای جدید شناسایی نخبگان
خدایگان در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا تغییر پارادایم جدید بنیاد باعث توقف طرحهای قبلی خواهد شد، اظهار کرد: این تغییر به معنای متوقف شدن طرحهای گذشته نیست؛ چراکه قطار در حال حرکت است و برنامههای قبلی همچنان ادامه پیدا میکنند.
وی افزود: بنیاد در کنار اجرای طرحهای موجود، بهتدریج طرحهای تکمیلی را اضافه خواهد کرد تا همه برنامهها در یک چارچوب منسجم و یکپارچه قرار گیرند.
خدایگان ادامه داد: از ابتدا نیز هدف ما ایجاد یک سامانه یکپارچه بود تا طرحهای مختلف بنیاد در ارتباط با یکدیگر تعریف شوند و هر طرح، نقشی مشخص در اتصال نخبگان به نظام مسائل کشور ایفا کند.
وی گفت: در این رویکرد، ورودی و خروجی طرحها به صورت جدا از هم دیده نمیشود، بلکه همه برنامهها در یک تصویر بزرگ و در مسیر تحقق مأموریت بنیاد قرار میگیرند.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان تأکید کرد: بنیاد ملی نخبگان یکی از بازیگران اصلی این نظام است؛ چراکه مأموریت اصلی آن، شناسایی و هدایت نیروی انسانی نخبه کشور است و این ظرفیت میتواند نقش مهمی در حل مسائل کشور ایفا کند.
ضرورت حمایت دستگاهها از تغییر رویکرد بنیاد
خدایگان در پاسخ به پرسشی درباره نیازهای مالی اجرای این برنامهها اظهار کرد: اجرای این تغییر رویکرد، نیازمند همراهی دستگاههای مختلف است.
وی افزود: فصل بودجه در پیش است و بنیاد برنامهها و نیازهای خود را با جزئیات در اختیار مجلس شورای اسلامی قرار خواهد داد.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان گفت: تغییر پارادایم جدید، یک کار ملی است و برای اجرای موفق آن، همراهی دستگاههای مختلف و مسئولان بخشهای مختلف کشور ضروری است.
وی درباره بودجه بنیاد اظهار کرد: محدودیتهای منابع کشور را درک میکنیم، اما حمایت از جامعه نخبگانی موضوعی مهم و ارزشمند است که نیازمند توجه ویژه است.
خدایگان ادامه داد: در سال ۱۴۰۳ تحلیلی انجام شد که اگر تمام مأموریتهایی که در اسناد بالادستی برای بنیاد پیشبینی شده با هزینههای همان زمان اجرا شود، نیازمند اعتباری حدود ۶ هزار میلیارد تومان بود؛ در حالی که بخش محدودی از این میزان در اختیار بنیاد قرار گرفت.
وی افزود: تلاش داریم در فصل بودجه، برنامهها، هزینهها و نیازهای مالی را به صورت دقیق ارائه کنیم.
کاهش ظرفیت طرح شهید صیاد شیرازی متناسب با شرایط کشور است
قائممقام بنیاد ملی نخبگان در پاسخ به پرسشی درباره کاهش ظرفیت طرح شهید صیاد شیرازی و اینکه آیا این کاهش در سالهای آینده نیز ادامه خواهد داشت، اظهار کرد: طرحهای بنیاد ملی نخبگان از نظر اجرا به دو دسته تقسیم میشوند.
وی افزود: بخشی از طرحها به طور کامل در اختیار بنیاد است؛ یعنی فرآیند شناسایی، ارزیابی و ارائه تسهیلات آن به صورت کامل توسط بنیاد انجام میشود. در این دسته از طرحها، برنامهریزیهای بنیاد انجام میشود و تلاش همواره بر افزایش حمایتها بوده است.
خدایگان ادامه داد: اما بخشی از طرحها، مانند طرحهای مرتبط با جذب و بهکارگیری نخبگان، متناسب با ظرفیت دستگاههای استفادهکننده اجرا میشوند.
وی با اشاره به طرح جذب نخبگان در دستگاههای اجرایی گفت: دلیل اینکه فراخوان چهارم این طرح هنوز برگزار نشده این است که باید ابتدا ظرفیتهای استخدامی از سوی سازمان اداری و استخدامی اعلام شود تا بنیاد متناسب با آن اقدام به شناسایی و معرفی افراد کند.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان درباره طرح نظام وظیفه نیز اظهار کرد: در این حوزه نیز ظرفیتها بر اساس شرایط کشور و اعلام دستگاههای مربوطه تعیین میشود.
وی افزود: شرایط خاص کشور و محدودیتهای موجود باعث شده ظرفیت اعلامشده برای این دوره متفاوت باشد، اما مجموعههای مرتبط همکاری خوبی با بنیاد داشتهاند و تلاش کردهاند ظرفیت موجود را برای جامعه نخبگانی حفظ کنند.
خدایگان تأکید کرد: اگر در آینده شرایط تغییر کند و دستگاه مربوطه به این جمعبندی برسد که ظرفیت افزایش پیدا کند، بنیاد نیز متناسب با آن اقدام به معرفی برگزیدگان خواهد کرد.
وی افزود: در مجموع، ظرفیت معرفی و پذیرش در هر فصل حدود ۵۰۰ نفر است که در چهار فصل سال به ۲۰۰۰ نفر میرسد.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان خاطرنشان کرد: هرگونه تغییر در این ظرفیتها، متناسب با ابلاغهای جدید دستگاههای مربوطه خواهد بود.
معیارهای جدید شناسایی نخبگان؛ توجه بیشتر به توانایی حل مسئله
خدایگان در پاسخ به پرسشی درباره معیارهای جدید شناسایی نخبگان اظهار کرد: شاخصهای فعلی شناسایی همچنان حفظ خواهند شد، اما شاخصهای جدیدی نیز متناسب با رویکرد حل مسئله به آنها اضافه میشود.
وی افزود: در گذشته، شاخصهایی مانند سوابق علمی، مقالات، معدل و دستاوردهای پژوهشی اهمیت داشتند و این شاخصها همچنان ارزشمند هستند.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: اما در مدل جدید، توانایی فرد در حل مسئله متناسب با نیاز کشور نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت.
وی گفت: ممکن است فردی رزومه علمی قوی داشته باشد، اما برای یک مسئله مشخص، فرد مستعد برتر دیگری که توانایی حل آن مسئله را دارد، اولویت پیدا کند.
خدایگان تأکید کرد: ترکیب تخصص فرد، سوابق علمی و توانایی حل مسئله، معیار جدیدی برای شناسایی و حمایت از نخبگان خواهد بود.
وی افزود: کمیتهای برای طراحی این نظام تشکیل شده و از روسای بنیادهای استانی نیز نظرات و پیشنهادها دریافت شده است.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان تصریح کرد: معیارها و شاخصهای جدید پس از نهایی شدن، در قالب دستورالعملها و جداول مشخص منتشر خواهد شد تا فرآیند شناسایی شفاف باشد.
حمایت از مدالآوران المپیادهای جهانی
خدایگان در پاسخ به پرسشی درباره حمایت از دانشآموزان و مدالآوران المپیادهای جهانی اظهار کرد: هر سال از برگزیدگان و مدالآوران المپیادهای جهانی حمایتهایی انجام میشود و این افراد به عنوان برگزیدگان طرح شهید وزوایی از تسهیلات مربوطه استفاده میکنند.
وی افزود: این حمایتها علاوه بر تقدیر بنیاد ملی نخبگان از مدال آوران المپیادهای جهانی است که به دلیل افتخارآفرینی این افراد برای کشور، با صورت ویژه انجام میشود.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان ادامه داد: با توجه به اینکه هنوز تمامی رشتههای المپیادهای جهانی به پایان نرسیده و مدالآوران نهایی مشخص نشدهاند، برنامه ویژه تقدیر از این افراد پس از تکمیل اطلاعات، احتمالاً در اوایل مهرماه برگزار خواهد شد.
حرکت بنیاد به سمت نقشآفرینی نخبگان در حل مسائل کشور
خدایگان در پایان نشست خبری با تشکر از حضور خبرنگاران اظهار کرد: بنیاد ملی نخبگان در مسیر جدید خود تلاش دارد علاوه بر ادامه حمایتهای گذشته، زمینه نقشآفرینی بیشتر نخبگان در حل مسائل کشور را فراهم کند.
وی افزود: تغییر رویکرد بنیاد به معنای کنار گذاشتن برنامههای قبلی نیست، بلکه تلاش برای ایجاد یک تصویر یکپارچه و استفاده از ظرفیت همه طرحها در مسیر اهداف کلان کشور است.
قائممقام بنیاد ملی نخبگان تأکید کرد: نخبه در نگاه جدید، صرفاً فردی با سوابق علمی برجسته نیست؛ بلکه فردی است که در کنار سوابق علمی، بتواند دانش و تخصص خود را در مسیر حل مسائل واقعی جامعه به کار گیرد و اثرگذاری اجتماعی داشته باشد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: تحقق این هدف نیازمند همکاری همه دستگاهها، حمایت سیاستگذاران و همراهی جامعه علمی کشور است.
